
Direksiyonu Çevirince Uğultu Sesi Geliyor: Pompa mı, Kutu mu?
Direksiyonu çevirirken gelen uğultu, inleme veya vınlama sesi neyin işareti? Yağ, hava, kayış ve pompa kaynaklı sesleri nasıl ayırt edeceğinizi anlatıyoruz.
Uğultu Sesi Neden Önemlidir?
Hidrolik direksiyonlu araçlarda direksiyonu çevirirken duyulan uğultu, inleme ya da vınlama sesi çoğu zaman sistemin bir şeylerin ters gittiğini haber verme şeklidir. Ses genellikle direksiyon pompasından gelir, ancak her zaman pompanın bozulduğu anlamına gelmez. Bazen sorun yalnızca azalan yağ veya sisteme giren havadır. Sesin ne zaman ve nasıl çıktığına dikkat etmek, sorunun kaynağını daraltmanın en hızlı yoludur.
Direksiyondan gelen ses uğultu değil de vuruntu veya "tak" şeklindeyse, nedenleri farklıdır. Bu durumu direksiyondan tak sesi geliyor yazımızda ayrıca anlattık.
Sesin Türüne Göre Muhtemel Kaynak
Aşağıdaki tablo kesin teşhis yerine geçmez, ancak servise gitmeden önce durumu anlatmanıza yardımcı olur:
- Direksiyonu çevirince artan uğultu, inlemeNe zaman: Özellikle park manevrasında ve direksiyon sonuna yaklaşırkenKaynak: Yağ seviyesi düşük veya sisteme hava girmiş
- Direksiyon düzken bile süren uğultuNe zaman: Motor devri arttıkça ses de yükselirKaynak: Pompa içi aşınma (rulman, palet/kanatçık)
- Kısa, tiz cızırtı veya ötmeNe zaman: Soğukta ilk çalıştırmada ya da direksiyonu sonuna kadar çevirinceKaynak: Gevşek veya aşınmış pompa kayışı
- Islık benzeri ince sesNe zaman: Direksiyonu çevirirken, hızdan bağımsızKaynak: Direksiyon kutusu içindeki valf veya keçe sorunu
En Sık Görülen Nedenler
- Hidrolik direksiyon yağının azalması (çoğunlukla bir kaçağın işareti)
- Sisteme hava girmesi ve yağın köpürmesi
- Eskimiş, kirlenmiş ya da araç için uygun olmayan tipte yağ kullanılması
- Pompa rulmanının veya iç paletlerinin aşınması
- Pompa kayışının gevşemesi, sertleşmesi ya da kayış gerginliğinin bozulması
- Emiş hortumu veya rezervuar filtresinin tıkanması, hortumdan hava çekilmesi
- Direksiyon kutusu içindeki döner valf veya keçelerde aşınma
Bu nedenlerin başında yağ eksikliği gelir. Kapalı bir sistem olan hidrolik direksiyonda yağ kendiliğinden azalmaz. Seviye düşüyorsa bir yerden kaçak vardır ve bu kaçak çoğu zaman pompa keçesi, hortum bağlantısı ya da direksiyon kutusu keçesindedir. Yağı tamamlayıp geçmek sesi kısa süre için azaltabilir, ama kaçak giderilmezse sorun geri döner.
Servise Gitmeden Önce Yapabileceğiniz Basit Kontroller
- Motor çalışırken direksiyonu düz bırakın: ses devam ediyor ve gaza bastıkça artıyorsa sorun büyük ihtimalle pompadadır.
- Direksiyonu yavaşça sağa sola çevirin: ses yalnızca çevirirken artıyorsa önce yağ seviyesine ve havaya bakılmalıdır.
- Motor soğukken yağ haznesini kontrol edin: seviye MIN çizgisinin altındaysa, yağ köpüklü ya da yanık kokuluysa bu önemli bir ipucudur.
- Sabah ilk çalıştırmada birkaç saniyelik cızırtı oluyorsa kayış gerginliğini kontrol ettirin.
Yağ eklemeniz gerekirse aracınızın kullanım kılavuzunda belirtilen yağ tipini kullanın. Hidrolik direksiyonlarda kullanılan yağlar araçtan araca farklıdır ve yanlış tip yağ keçelere zarar verebilir. Emin değilseniz yağ eklemeden önce bizi arayıp sorabilirsiniz.
Direksiyonu Sonuna Kadar Çevirince Ses Gelmesi Normal mi?
Direksiyon tamamen sağa ya da sola dayandığında kısa süreli hafif bir inleme birçok hidrolik direksiyonlu araçta duyulabilir, çünkü pompa o anda en yüksek basınçta çalışır. Ancak direksiyonu bu konumda uzun süre tutmak pompayı zorlar ve ısıtır. Park ederken direksiyonu sonuna dayadıktan sonra biraz geri bırakmak pompanın ömrünü uzatır. Ses yüksekse, sürekliyse ya da giderek artıyorsa bu artık normal sayılmaz.
Uğultuyu Görmezden Gelirseniz Ne Olur?
Yağı azalmış ya da hava almış bir pompa yeterince yağlanamadığı için iç parçaları hızla aşınır. Bu durumda basit bir kaçak onarımı veya yağ değişimiyle çözülebilecek bir sorun, pompa revizyonu ya da değişimi gerektiren bir arızaya dönüşebilir. Sonraki aşamada direksiyon ağırlaşmaya başlar; bu belirtiyi direksiyon sertleşti, zor dönüyor yazımızda ayrıntılı ele aldık. Pompa onarımının maliyetini merak ediyorsanız direksiyon pompası tamiri fiyatı yazımıza göz atabilirsiniz.
Elektrikli Direksiyonda (EPS) Uğultu
Elektrikli direksiyonlu araçlarda hidrolik pompa ve yağ yoktur. Direksiyonu çevirirken çok hafif bir motor vızıltısı duyulabilir ve bu normaldir. Ses belirgin şekilde yükseldiyse, kesik kesik geliyorsa ya da direksiyon ağırlaşmaya başladıysa sorun genellikle direksiyon kolonundaki motor veya dişli yapısındadır. Bu durumda EPS direksiyon arızası sayfamızdaki belirtilere bakabilirsiniz.
Atölyemizde Teşhis ve Onarım Süreci
Direksiyondan uğultu şikayetiyle gelen araçlarda genel olarak şu adımları izliyoruz:
- Sesin hangi durumda çıktığının dinlenmesi ve test sürüşü
- Yağ seviyesi, yağın rengi ve köpük durumunun kontrolü
- Kayış, kasnak ve hortum bağlantılarının incelenmesi
- Pompa basınç ve debi kontrolü
- Kaçak varsa kaynağının (pompa, kutu keçesi veya hortum) tespiti
- Gerekli onarım, uygun yağ ile doldurma ve sistemin havasının alınması
Sorun yağ, hava veya kayış kaynaklıysa genellikle aynı gün çözülür. Pompa revizyonu gereken durumlarda süre parçaya göre değişir. İzmir'in her yerinden gelen müşterilerimize Çiğli Ata Sanayi'deki atölyemizde hidrolik direksiyon pompası ve direksiyon kutusu teşhis ve onarım hizmeti veriyoruz.


