Direksiyon Bir Tarafa Ağır Dönüyor: Sağa Hafif, Sola Ağır Olmasının Nedenleri

Direksiyonun Tek Tarafa Ağır Dönmesi Neyi Gösterir?

Direksiyon sağa rahat dönerken sola çevirmek için daha fazla güç gerekiyorsa (ya da tam tersi), sorun çoğu zaman direksiyon yardımının bir yöne eşit dağılmamasıdır. Her iki yöne de ağırlaşan bir direksiyonda ilk akla gelen yağ, kayış veya pompa olurken, tek tarafa ağırlık genellikle direksiyon kutusunun içini, elektrikli sistemlerde ise tork sensörünü işaret eder. Bununla birlikte lastik basıncı ve ön düzen gibi basit nedenler de aynı hissi verebilir; bu yüzden teşhise en basitten başlamak gerekir.

Ağırlık Türüne Göre Muhtemel Neden

Direksiyon ağırlaşmasının nasıl hissedildiği, sorunun kaynağı hakkında önemli bir ipucu verir. Aşağıdaki tablo kesin teşhis yerine geçmez, ancak durumunuzu doğru yazıya yönlendirir:

Bir Tarafa Ağır Dönmenin En Sık Nedenleri

• Direksiyon kutusundaki döner valf

  Hidrolik direksiyonlarda yağı sağ ya da sol tarafa yönlendiren parça döner valftir. Valf veya içindeki keçeler aşındığında bir yöne yeterli basınç gitmez; direksiyon o tarafa ağır, diğer tarafa normal döner.

• Kremayer piston keçesi

  Kutu içinde pistonun iki tarafını ayıran keçe yıprandığında yağ bir odadan diğerine kaçar. Kaçak genellikle tek yönde daha belirgin olduğu için ağırlık da tek tarafta hissedilir.

• Elektrikli direksiyonda tork sensörü

  EPS sistemlerinde motor, tork sensöründen gelen bilgiye göre yardım eder. Sensörün sıfır noktası kaydığında ya da kalibrasyonu bozulduğunda sistem bir yöne fazla, diğer yöne az yardım verir.

• Ön düzen ve lastik basıncı

  Lastiklerden biri eksik havalıysa ya da ön düzen ayarı bozuksa araç bir tarafa çeker. Bu durum direksiyonun bir yöne ağır, diğer yöne kolay dönüyormuş gibi hissedilmesine yol açar.

• Rot başı, rotil veya amortisör üst yatağı

  Bir taraftaki rot başı ya da rotil sıkışmışsa veya amortisör üst bilyası takılıyorsa o tekerlek zor döner. Direksiyonu çevirirken tırtıklı ya da takılarak dönen bir his varsa bu ihtimal güçlenir.

Direksiyon kutusu kaynaklı tek taraflı ağırlığa çoğu zaman başka belirtiler de eşlik eder: körüklerde yağlanma, direksiyonda boşluk ya da viraj çıkışında direksiyonun merkeze geri dönmemesi gibi. Bu belirtileri direksiyon kutusu arızası belirtileri yazımızda ayrıntılı anlattık. Rot başı ve rotil tarafındaki sorunlar için rot başı ve rot mili arızası belirtileri yazımıza bakabilirsiniz.

Elektrikli Direksiyonda Tek Tarafa Ağırlık

Elektrikli direksiyonlu (EPS) araçlarda bir yöne ağırlık, çoğunlukla tork sensörünün doğru değer göndermemesinden kaynaklanır. Akü değişimi, akünün tamamen boşalması ya da direksiyon ve ön takım üzerinde yapılan bir işlemden sonra sistemin yeniden öğretilmesi (kalibrasyon) gerekebilir. Bazı durumlarda direksiyon uyarı ışığı da yanar; ışığın anlamını direksiyon ışığı neden yanar yazımızda bulabilirsiniz. Sorun kalibrasyonla düzelmiyorsa sensör ya da motor tarafında arıza olabilir; bu durumda EPS direksiyon arızası sayfamız yol gösterir.

Servise Gitmeden Önce Yapabileceğiniz Kontroller

• Dört lastiğin hava basıncını kontrol edin ve üreticinin önerdiği değere getirin.
• Araç dururken motor çalışır haldeyken direksiyonu yavaşça iki yöne çevirin; hangi yönde, direksiyonun hangi bölümünde ağırlaştığını not edin.
• Düz ve boş bir yolda direksiyonu hafifçe bırakın: araç belirgin şekilde bir tarafa çekiyorsa önce ön düzen kontrolü yaptırın.
• Hidrolik direksiyonlu araçlarda motor soğukken yağ seviyesine bakın.
• Gösterge panelinde direksiyon uyarı ışığı olup olmadığını kontrol edin.

Lastik basıncını düzelttikten ve ön düzen yaptırdıktan sonra da direksiyon bir tarafa ağır dönmeye devam ediyorsa, sorun büyük ihtimalle direksiyon sisteminin kendisindedir.

Bu Durumda Araç Kullanılır mı?

Hafif ve sabit bir ağırlık varsa araç genellikle dikkatli şekilde servise götürülebilir. Ancak ağırlık giderek artıyorsa, direksiyon zaman zaman takılıyorsa ya da araç şeridinde tutulamıyorsa aracı kullanmamak gerekir. Özellikle ani bir manevrada direksiyonun bir yöne geç tepki vermesi tehlikelidir. Hangi belirtide aracı hemen bırakmanız gerektiğini direksiyon kutusu arızalıyken araç kullanılır mı yazımızda sıraladık.

Atölyemizde Teşhis ve Onarım Süreci

Direksiyonu bir tarafa ağır dönen araçlarda genel olarak şu adımları izliyoruz:

• Yol testi ve ağırlığın hangi yönde, hangi hızda hissedildiğinin tespiti
• Lastik basıncı, ön düzen, rot başı ve rotil kontrolü
• Hidrolik sistemlerde sağ ve sol yön basınç ölçümü
• Elektrikli sistemlerde arıza kodlarının ve tork sensörü değerlerinin okunması
• Gerekirse direksiyon kutusunun sökülüp valf ve keçelerin incelenmesi
• Onarım sonrası sensör kalibrasyonu ve test sürüşü

Valf veya keçe kaynaklı sorunlarda direksiyon kutusunun revizyonu çoğu zaman yeterli olur; kutunun tamamen değişmesi nadiren gerekir. Hangi durumda hangisinin mantıklı olduğunu direksiyon kutusu tamir mi, değişim mi yazımızda anlattık. İzmir'in her yerinden gelen müşterilerimize Çiğli Ata Sanayi'deki atölyemizde hidrolik ve elektrikli direksiyon kutusu teşhis ve onarım hizmeti veriyoruz.